Ի՞ՆՉ Է ԼԱՆՈԼԻՆԸ, ՈՐՏԵ՞Ղ ԵՆ ԱՅՆ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄ

Լանոլինը բաց դեղին, կոշտ, ճարպային նյութ է, որը ստացվում է ոչխարի բրդից՝ թույլ, բայց բնորոշ հոտով։ Այն թափանցիկ կամ գրեթե թափանցիկ հեղուկ է, որը հալվելիս դեղին է։

Մաքուր է, առանց թունաքիմիկատների, ծանր մետաղների, մանրէների, կոնսերվանտների և հավելումների։ Իսկ կազմվածքը՝ բարձր մաքրված տեխնոլոգիան ապահովում է համապատասխանություն դեղագիտության վերջին չափանիշներին։

Լանոլինը հայտնի է նաև որպես լանոլինկամ  բրդի մոմ: Քանի որ լանոլինը չունի գլիցերիդներ, այն իրական ճարպ չէ: Լանոլինը հիմնականում բաղկացած է ստերոլային էսթերներից: Քիմիապես դասակարգված որպես մոմ, լանոլինը 33 բարձրամոլեկուլային սպիրտների (հիմնականում ստերոլների) և 36 ճարպաթթուների բնական էսթերների ու պոլիեսթերների բարդ խառնուրդ է: Էսթերների պարունակությունը կազմում է առնվազն 98%, ճարպային սպիրտի և ճարպաթթուների հարաբերակցությունը մոտավորապես 50/50 է:

 Լանոլինը բնական ծագման մոմանման նյութ է, որն ստացվում է ոչխարի բուրդը մշակելիս (ոչխարի բրդի ճարպ): Այն լայնորեն կիրառում են կոսմետոլոգիայում և բժշկության մեջ՝ շնորհիվ իր խոնավեցնող և պաշտպանիչ հատկությունների

Հիմնական հատկությունները և կիրառությունը

Մաշկի խնամքլանոլինը հիանալի խոնավեցնող միջոց է: Այն ստեղծում է պաշտպանիչ շերտ, որը թույլ չի տալիս մաշկին կորցնել խոնավությունը՝ կանխելով չորությունն ու ճաքճքվածությունը:

Կերակրող մայրերի համարայն հաճախ օգտագործում են կրծքով կերակրման ժամանակ պտուկների ճաքերը բուժելու համար: Բարձր մաքրված (ուլտրամաքուր) լանոլինը անվտանգ է երեխայի համար և կարիք չկա այն լվանալ կերակրելուց առաջ:

Բժշկական քսուքներօգտագործում են որպես հիմք տարբեր դեղագործական քսուքների և լոսյոնների համար, քանի որ այն հեշտությամբ ներծծվում է մաշկի մեջ:

Շուրթերի և ձեռքերի խնամքշնորհիվ իր խիտ կազմության, այն արդյունավետ է շուրթերի չորության և ձեռքերի կոշտացած մաշկի դեպքում

Տեսակները

Լանոլինը կարող է լինել մի քանի տեսակի՝ կախված մաքրման աստիճանից.

Ստանդարտ լանոլինպարունակում է որոշակի քանակությամբ սպիրտներ և մնացորդային նյութեր:

Մոդիֆիկացված լանոլինավելի մաքուր տարբերակ է:

Ուլտրամաքուր լանոլինամենաանվտանգ և հիպոալերգիկ տեսակն է, որը զուրկ է հոտից և վնասակար հավելումներից

Լանոլինի օգտակար հատկությունները

 *Փափկեցնում է մաշկը:

*Սնուցում  եղջերաթաղանթի շերտը:

*Նպաստում է ճաքերի լավացմանը:

*Օգնում է մաշկին վերականգնել իր պաշտպանիչ լիպիդային շերտը:

*Նպաստում է խոնավության պահպանմանը:

*Բարելավում է մազերի կառուցվածքը և ինքնամաքրման ունակությունը,

ունի էմուլգացնող հատկություններ (թույլ է տալիս խառնել դժվար խառնվող նյութերը):

Լանոլինի կիրառությունները

 Լանոլինի դերը բնության մեջ բուրդն ու մաշկը կլիմայական և շրջակա միջավայրի վնասներից պաշտպանելն է. այն նաև դեր է խաղում մաշկի հիգիենայի (կեղևի) մեջ: Լանոլինը և դրա բազմաթիվ ածանցյալները լայնորեն օգտագործում են բարձրորակ կոսմետիկայի մեջ, որոնք մշակվում են մարդու մաշկի պաշտպանության, բուժման և գեղեցկացման, ինչպես նաև առողջապահության համար: Լանոլինը նաև հանդիպում է քսանյութերում, հակակոռոզիոն ծածկույթներում, կոշիկի լաքում և այլ առևտրային արտադրանքներում:

Ժամանակակից վերլուծական մեթոդները ցույց են տվել, որ լանոլինը մարդու եղջերաթաղանթի լիպիդների հետ ունի բազմաթիվ կարևոր քիմիական և ֆիզիկական նմանություններ: Այս լիպիդները օգնում են կարգավորել տրանսէպիդերմալ ջրի կորստի արագությունը և պահպանել մաշկի խոնավությունը։

Ցածր ջերմաստիճանի սկանավորող էլեկտրոնային մանրադիտակը ցույց տվեց, որ լանոլինը, ինչպես մարդու եղջերաթաղանթի լիպիդները, բաղկացած է մեծ քանակությամբ հեղուկ բյուրեղային նյութից: Խաչաձև բևեռացված լույսի մանրադիտակը ցույց տվեց, որ լանոլինից առաջացած բազմաշերտ բշտիկները նույնական են մարդու եղջերաթաղանթի լիպիդներից առաջացածներին: Կապված ջրի ներթափանցումը եղջերաթաղանթի մեջ ենթադրում է բազմաշերտ բշտիկների առաջացում:
Մաշկի կենսաինժեներիայի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ լանոլինի մեղմացնող (մաշկը հարթեցնող) ազդեցությունը շատ արտահայտված է և պահպանվում է մի քանի ժամ: Մաշկին 2 մգ/սմ2 դեղաչափով լանոլինը մեկ ժամ անց նվազեցրել է կոպտությունը մոտավորապես 35%-ով և երկու ժամ անց՝ 50%-ով, ընդ որում՝ ընդհանուր ազդեցությունը տևել է ավելի քան ութ ժամ: Լանոլինը նաև հայտնի է նրանով, որ մաշկի վրա առաջացնում է կիսաօկլյուզիվ (շնչող) թաղանթ: Երբ օգտագործվում է օրական մոտավորապես 4 մգ/սմ² դեղաչափով 5 օր անընդմեջ, լանոլինի դրական խոնավեցնող ազդեցությունը պահպանվում է վերջին կիրառումից հետո 72 ժամ: Լանոլինը կարող է իր խոնավեցնող ազդեցություններից մի քանիսը ստանալ՝ մաշկի ներսում երկրորդային խոնավության պաշարներ ձևավորելով։

Հաղորդվում են, որ լանոլինը ունի ավելի լավ պաշտպանիչ վերականգնող հատկություններ, քան պետրոլատումը և գլիցերինը։

  • Շատ չոր ձեռքեր ունեցող կամավորների վրա կատարված փոքր կլինիկական ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ լանոլինը գերազանցում է պետրոլատումին չորության և թեփոտման, ճաքերի և քերծվածքների, ինչպես նաև ցավի և քոր առաջացման նշաններն ու ախտանիշները նվազեցնելու, ինչպես նաև ցավի և քոր առաջացման դեպքում։ Մեկ այլ ուսումնասիրություն ցույց է տվել, որ բարձր մաքրության լանոլինը զգալիորեն ավելի լավ է, քան պետրոլատումը, մակերեսային վերքերի լավացմանը նպաստելու հարցում։
    Լանոլինը բարձր արդյունավետ փափկեցնող միջոց է, որը վերականգնում և պահպանում է եղջերաթաղանթի շերտի էական խոնավությունը (ջրային հավասարակշռությունը), այդպիսով կանխելով մաշկի չորությունը և ճաքերը։ Նույնքան կարևոր է, որ այն չի փոխում մաշկի նորմալ տրանսպիրացիան։
  • *Ապացուցված է, որ լանոլինը պահպանում է մաշկի խոնավությունը մինչև իր նորմալ մակարդակի 10-30%-ը՝ հետաձգելով, բայց ոչ ամբողջությամբ ճնշելով տրանսէպիդերմալ ջրի կորուստը։ Լանոլինն ունի իր սեփական քաշից կրկնակի ջուր կլանելու եզակի ունակություն։
  • * Լանոլինն ունի ֆիզիկական հատկություններ, որոնք բարելավում են չոր մաշկին կպչունությունը և մաշկի վրա պաշտպանիչ թաղանթ են առաջացնում։
  • Լանոլինը համատեղելի է կոսմետիկայի և դեղագործության մեջ օգտագործվող ճարպերի և մոմերի մեծ մասի հետ:
  • Լանոլինը ինքնաէմուլգացնող է և ջրում առաջացնում է շատ կայուն էմուլսիա և հաճախ օգտագործվում է այս ջրային տեսքով։
    *Այն հաճախ օգտագործում են մանկական մաշկի պաշտպանիչ մշակման և կերակրող մայրերի ցավոտ պտուկների բուժման համար: Լանոլինը նաև օգտագործվում է շրթունքների բալզամներում: Սա կարող է գրգռել որոշ մարդկանց շուրթերը։
    Լանոլինը առևտրային առումով օգտագործում են բազմաթիվ արդյունաբերական արտադրանքներում՝ հակակոռոզիոն ծածկույթներից մինչև քսանյութեր:
  • Նավաստիները օգտագործում են լանոլին՝ իրենց պտուտակների և ետևի ատամնանիվների համար հարթ մակերեսներ ստեղծելու համար՝ կանխելու համար խխունջների կպչելը: Դրա ջրակայուն հատկություններն այն օգտակար են դարձնում որպես քսանյութ այն տարածքներում, որտեղ կոռոզիան այլապես խնդիր կլիներ։
    Բեյսբոլիստները հաճախ օգտագործում են այն՝ բեյսբոլի ձեռնոցները մեղմացնելու և կոտրելու համար (լանոլինի սափրվելու քսուքը հաճախ օգտագործվում է այդ նպատակով):
    *Անջուր լանոլինը օգտագործում են որպես քսանյութ պղնձե սահնակների համար:
    *Լանոլինը օգտագործում են նաև բրդյա հագուստում՝ դրանք ջրակայուն և բծակայուն դարձնելու համար, օրինակ՝ կտորե տակդիրների պատյաններում։
  • *Կտավատի յուղի վրա հիմնված քսանյութը, որը հայտնի է որպես «բրդի մոմ», օգտագործում են փայտե կահույքի փայլեցման համար և կապված չէ լանոլինի հետ. այն իր անունը ստացել է այն փաստից, որ այն մոմի մածուկ է, որը կիրառում են պողպատե բուրդ օգտագործելով:
  •  Լանոլինն օգտագործում են սպիրտի հետ խառնված 110°F ջերմաստիճանում 2:98% հարաբերակցությամբ՝ վերալիցքավորման ժամանակ պղնձը յուղելու համար:
    Լանոլինն օգտագործվում է տարբեր մաշկի խնամքի միջոցներում՝ Նիթսֆութի յուղի, մեղրամոմի և գլիցերինի (գլիցերին) նման բաղադրիչների հետ համատեղ:
    Լանոլինը հաստատված է սննդային հավելումների մեջ օգտագործելու համար, ինչպիսիք են սննդի հետ շփվող ռետինե արտադրանքի պլաստիկացնողները, մաստակի հիմքերի պլաստիկացնողները և սննդի հետ շփվող մակերեսային քսանյութերը:

Հիշեք. չնայած բրդի վրայի մոմը անվտանգ է և հիպոալերգիկ, լանոլինի վրա հիմնված միջոցներ օգտագործելուց առաջ խորհուրդ է տրվում զգայունության թեստ անցկացնել: Փոքր քանակությամբ քսեք դաստակին և մի քանի րոպե դիտարկեք։

 Կարևոր է. լանոլինի վրա հիմնված կոսմետիկան, եթե սխալ օգտագործեք, այմ կարող է խցանել ծակոտիները: Հետևաբար, յուղոտ մաշկ ունեցող և ցաների հակված մարդիկ պետք է դրանք օգտագործեն զգուշությամբ և խորհրդակցեն մաշկաբանի կամ կոսմետոլոգի հետ: